Tomczak: Serce bije głośniej od bomb. O Powstaniu Warszawskim.

We wszelkich dyskusjach Powstanie Warszawskie ma małe szanse się obronić – z tej prostej przyczyny, że dyskusje toczy się w oparciu o logikę i intelekt. Tyle że nikt nie każe skrzypkowi być szachistą, by zdobyć podziw i dosięgnąć Parnasu. Ciśnieniomierz jest z punktu widzenia zdrowia człowieka ważniejszy niż matematyczne równania – i przecież nikt go nie pyta “jak na to wpadł”. Tak po prostu odczuł – i mamy wszelkie podstawy uznać, że było to odczucie prawdziwe, skoro wiele innych ciśnieniomierzy odczułoby to samo.  Tak, Piękno, Dobro, […]

Tomczak: Realizm musi być „romantyczny”. O Powstaniu Warszawskim.

1. Powstanie Warszawskie nie było szaleństwem, lecz odpowiedzią na szaleństwo – niemieckie szaleństwo. Nienormalna reakcja w nienormalnej sytuacji jest normą – dowodził psychiatra Victor Frankl, który przeżył Holocaust. Upokarzany, rozstrzeliwany i wyrzucany przez okna naród tęskni za godnością, jak duszący się za świeżym powietrzem. Patrząc na Instagrama łatwo oceniać, na pewno łatwiej niż widząc czołgi za oknami. 2. Ludzie dzielą się na tych, którzy patrzą na dzieje narodowe używając kalkulatora i tych, którzy czynią to z pomocą ciśnieniomierza. Realizm bez tego co nazywa się „romantyzmem” […]

Oświadczenie warszawskiej Młodzieży Wszechpolskiej w sprawie Powstania Warszawskiego (1944)

Poniżej przedstawiamy unikatowy dokument „Oświadczenie warszawskiej Młodzieży Wszechpolskiej” z listopada 1944 roku. Jednym z jego autorów był nieżyjący już Wieslaw Chrzanowski. Zadziwia celność argumentacji sprzeciwiającej się podejmowanym już wtedy próbom usprawiedliwia decyzji o wszczęciu powstania: W imieniu polskiej młodzieży narodowej pragniemy zająć stanowisko wobec tragicznych wydarzeń ostatniego okresu. Uważamy za pożyteczne, by społeczeństwo w dzisiejszym okresie dezorientacji i przygnębienia poznało naszą postawę. Poza tym musimy się rozprawić z pewnymi tchórzliwymi a naiwnymi próbami obarczania młodzieży odpowiedzialnością za powstanie. Powstanie warszawskie przyniosło Polsce niepowetowane straty, prawie […]

Engelgard (rec.): Krannhals, „Powstanie Warszawskie 1944”

Ukazała się wreszcie po polsku praca niemieckiego historyka Hannsa von Krannhalsa „Der Warschauer Aufstand 1944” (I wydanie 1962, II wydanie 1964). Przez lata była to dla nas historyków książka mityczna, znana tylko z przypisów w polskim pracach naukowych. Po tylu latach okazuje się, że jest to praca bardzo wartościowa, podejmująca temat niemieckich działań i zbrodni w czasie powstania. Autor był w latach 60. biegłym sądowym w sprawach zbrodniarzy hitlerowskich, w tym Heinza Reinefartha, kata Warszawy, który aż do 1957 roku żył sobie spokojnie i był […]