Hieronim hr. Tarnowski: Republikanizm a konserwatyzm [1924]

„Gazeta Warszawska” w sprawozdaniu swoim z Biuletynu S[tronnictwa] Z[achowawczego]  za marzec – kwiecień wyraziła jak gdyby zdziwienie, że „nie uznaję konserwatystów – republikanów”. Zdania tak poważnego pisma nie chciałbym zostawić bez odpowiedzi, więc pragnę, choć bardzo pobieżnie, wyjaśnić, dlaczego w moim przekonaniu konserwatyzm i republikanizm są to pojęcia wykluczające się wzajem. Konserwatyzm dąży do wyeliminowania z życia społeczeństw wszystkiego, co może wywołać rozstrój – a więc przede wszystkim do łagodzenia waśni i unikania konfliktów społecznych. Republikanizm całe życie państwowe uzależnia od wyborcy. Ci więc, którzy […]

Belloc: “Państwo niewolnicze”

Dzieło tak trafne i doniosłe, że docenili je nawet klasycy modernizmu społecznego, którym nie było z nim przecież po drodze — George Orwell i Friedrich von Hayek. Różnie można mówić o Bellocu; różnie można o nim myśleć; można się z nim zgadzać, bądź nie zgadzać. Natomiast jak stwierdził to pierwszy z wymienionych pisarzy — wszystko, co napisał on w tym konkretnym dziele, prędzej czy później się sprawdziło. Każda analiza okazała się trafiona. Jeśli zatem chcielibyście Państwo jak nigdy poczuć i uchwycić, czym jest dystrybucjonistyczna szkoła […]

G.K. Chesterton: Co widziałem w Ameryce [książka do pobrania w całości]

Szanowni Państwo, drodzy Czytelnicy, kochani Chestertoniści, z niezmierną radością oddajemy w Państwa ręce kolejne dzieło GKC, “Co widziałem w Ameryce” — obszerny zbiór esejów, będący owocem podróży do Stanów Zjednoczonych, jaką Nasz Ulubiony Autor odbył w 1921 roku. Jak zwykle, znajdą w nim Państwo wiele bystrych obserwacji, błyskotliwych analiz politycznych i bezbłędnych diagnoz społecznych – a także mnóstwo dobrego Chestertonowskiego humoru, który na pewno umili niezmiernie niejeden wieczór. Dla nas to wydarzenie wyjątkowe tym bardziej, że “Co widziałem…” to ostatnia część “trylogii podróżniczej” z lat […]

Kontrrewolucja XXI wieku. Idee fundamentalne (2005)

Drodzy Czytelnicy! Dzięki uprzejmości redakcji „Myśli Polskiej”, która udostępniła nam swoje łamy, oddajemy dziś Państwu do rąk pierwszy numer dwutygodniowego dodatku „Tradycja”. Jest on redagowany przez władze Klubu Zachowawczo-Monarchistycznego. Dodatek ten nazwaliśmy „Tradycja”, dla podkreślenia poczucia naszego związku z tradycją cywilizacyjną Europy, która została wzniesiona na fundamencie Dekalogu i Ewangelii. Dziś porządek ten jest mocno nadwątlony i wciąż atakowany przez Rewolucję. Dlatego nasza organizacja jest zachowawcza, gdyż stoimy na stanowisku, iż niewierność Europy swojemu powołaniu obraca się przeciw niej samej. Jesteśmy monarchistami, gdyż monarchia jest […]

A. Penty: Odrodzenie ustroju cechowego [1906]

Arthur Penty (1875-1937) nie był dotychczas, wg wszelkich znaków, tłumaczony na język polski. Architekt, filozof społeczny, dystrybucjonista, jeden z wielu intelektualnych współpracowników (czy towarzyszy broni) G.K. Chestertona, walczących o zmianę społeczną wobec zaciskających się wokół jego ojczyzny, żelaznych szczęk katastrofy i wyzysku systemu kapitalistycznego z jednej, a czerwonej łuny rewolucji bolszewickiej z drugiej strony. Jeden z najlepszych teoretyków ustroju cechowego w Europie, autor słynnej “Interpretacji dziejów z perspektywy ruchu cechowego”.  Dzisiaj prezentujemy Państwu jego niewielką, ale niesamowicie bogatą w treść broszurę “Odrodzenie ustroju cechowego” (wydaną […]

Urban: Katolicyzm a konserwatyzm

           Konserwatysta rosyjski, książę Gagarin, jezuita, pisząc broszurę: Czy Rosja będzie katolicką, jeden z rozdziałów zatytułował: „Katolicyzm albo rewolucja”. Postawił on przed swą ojczyzną dylemat: albo pogodzi się z papiestwem i przepoi całą swą zbiorową psychikę myślą katolicką, albo doczeka się rewolucji. Wnikliwą argumentacją stara się wykazać swoim współzawodnikom, że dwa tylko właściwe pierwiastki działają w świecie: pierwiastek wcielony w katolicyzmie, a diametralnie wykluczający rewolucję, i pierwiastek rewolucyjny, z natury swej godzący w naturę katolicką. Wszystko inne jest połowicznością i niekonsekwencją. Wiadomo, że Rosja […]

Dzieduszycki: Hasło neoslawizmu [w:] Przegląd Powszechny, 1908, nr 99

  List do redakcji „Przeglądu Powszechnego”. Szanowna Redakcjo!. Bardzo zaszczytnym jest to dla mnie, że Redakcja Przeglądu Powszechnego pyta się o moje zdanie w sprawie Neoslawizmu, pospieszam więc z odpowiedzią. Chodzi tu o zamiar nawiązania ściślejszych stosunków na polu kulturalnym i ekonomicznym pomiędzy narodami słowiańskiemu Byłoby to rzeczą naturalną i pożądaną, gdyby się narody słowiańskie lepiej nawzajem poznały; pozbyłyby się w ten sposób niejednego uprzedzenia, zdołałyby może niejednej naukowej pracy dokonać wspólnymi siłami; nie wątpię, że mogłyby nieraz rzetelne korzyści ekonomiczne wypłynąć z takiego bliższego […]

[Archiwum polskiej prawicy:] Buszczyński: Cierpliwość czy rewolucja [1862]

Roma o la morte! Wołał Garibaldi. Wojna czy pokój? Wołała Warszawa w 1861 roku. Cierpliwość czy rewolucja? Pytamy w roku 1862. Ale jakiekolwiek zadamy sobie pytanie zawsze odpowiedź jedna. Hasłem naszym Śmierć albo Polska! Rozbierzmy te słowa; rozpatrzmy uważnie stanowisko dzisiejsze Polaków. Gdziekolwiek są Polacy, w kraju czy za granicą, myślą o Polsce, rozprawiają o Polsce, pracują dla Polski. Ruchem tym kieruje wola narodu. Wolę narodu sądzi opinia publiczna. Opinią publiczną kieruje dziennikarstwo. W tej wzajemnej zależności potrzeba koniecznie: porozumieć się. Nadchodzi chwila stanowcza. Dwóch […]

[Archiwum polskiej prawicy] Mowa p. Wojciecha Dzieduszyckiego wypowiedziana w Radzie państwa podczas obrad nad reformą ustawy wyborczej

Stoimy pośród debaty, do której przywiązują może większe obawy i większe nadzieje, niżeliby się należało; jest to jednak niezawodnie jedna z najdonioślejszych,jakie mogą zająć ciało prawodawcze, a najważniejsza, jaką się ta Izba w ciągu tej kadencyi zajmowała. Opuszczając wczoraj Izbę miałem wrażenie, jakoby ci właśnie mówcy, którzy bronili powszechnego prawa głosowania, uczynili wszystko, co było w ich mocy, aby odstraszyć większość tej Izby, ludzi myślących spokojnie, ludzi, którym chodzi o dobro tego państwa, ludzi, którzy na politykę się zapatruje nie jako na igraszkę, jeno jako […]

[Archiwum polskiej prawicy] Wasiutyński: Kryzys demokratyzmu [1920]

Jesteśmy świadkami kryzysu idei demokratycznej. W kołach inteligencji szerzy się rozczarowanie do „rządów ludowych”, a ten nastrój oddziaływuje na stosunek do samej idei. Wytyka się niezdolność przedstawicieli ludu do rozwiązywania zagadnień politycznych i społecznych i do kierownictwa życiem państwowym. Wykazuje się egoistyczne, klasowe stanowisko w sprawach doniosłości ogólno-narodowej. Nie chodzi tutaj o analizę słuszności tych twierdzeń. Powyższe wszakże nastroje doprowadzą zapewne do rewizji poglądów na problemat demokracji w Polsce. Warto się przeto nim nieco zająć. Przez kilkadziesiąt lat toczyła się na ziemiach polskich uporczywa walka […]