Matusiewicz: Henryk hr. Rzewuski – tradycjonalista i wróg biurokracji

Polski konserwatyzm – podobnie jak w krajach Europy Zachodniej – niemal od początku wykształcenia się tej doktryny obejmował kilka nurtów ideowych, często w wielu punktach ze sobą sprzecznych. W XIX stuleciu największy na tym polu sceny politycznej rozgłos zyskało środowisko krakowskich „stańczyków”, pojmujące konserwatyzm w sposób jak na owe czasy nowoczesny, krytyczne wobec wielu aspektów narodowej tradycji, próbujące szukać odpowiedzi na wyzwania ówczesnej rzeczywistości. Równocześnie środowisko to usiłowało łączyć politykę na rzecz narodu polskiego z lojalistyczną postawą wobec władz monarchii austro-węgierskiej, nie wyrzekając się w […]

Matusiewicz: Edmund Burke – ojciec konserwatyzmu

Jako termin polityczny słowo konserwatysta pojawiło się we Francji po erze napoleońskiej. Konserwatyzm oznaczał politykę umiarkowania zmierzającą do pogodzenia tego, co, w starym porządku najlepsze z ostrożną aplikacją zmian wiążących się z nadejściem nowej epoki. Francuscy pisarze polityczni używali terminu „conservateur”, oznaczającego strażnika dziedzictwa cywilizacji i zasad sprawiedliwości. Pod tym tytułem wydawane było zresztą w latach dwudziestych XIX stulecia znane wówczas we Francji pismo polityczne. Stamtąd termin ten trafił do Anglii. Wydawcy „Quarterly Review” w 1830 roku po raz pierwszy użyli słowa „konserwatyści” na oznaczenie […]

Matusiewicz: Z historii polskiej myśli konserwatywnej: Stańczycy

Polskiej XIX-wiecznej myśli konserwatywnej przypisuje się często rozmaite mankamenty, choćby w rodzaju rzekomo zbyt ścisłego związku z interesami odchodzącej w przeszłość warstwy społecznej, czy wręcz zdrady narodowych interesów. Najlepszą weryfikacją tych zarzutów jest lektura publikacji ówczesnych konserwatystów, bądź przynajmniej szeroko dostępnych omówień ich twórczości. Najbardziej znanym środowiskiem konserwatywnym XIX stulecia pozostają krakowscy „stańczycy”, których poglądy najlepiej oddają publikacje na łamach krakowskiego „Czasu” tudzież „Przeglądu Polskiego” będących przez długie lata trybunami galicyjskich konserwatystów. Ich „popowstańcza” generacja, której wybitnymi przedstawicielami byli m.in. Stanisław hr. Tarnowski, Stanisław Koźmian […]

Matusiewicz: Czym jest konserwatyzm?

Konserwatystą (wolnościowym) jestem niemal całe swe dorosłe życie, ale dawniej – gdy nie byłem jeszcze tak flegmatyczny jak obecnie – usiłowałem znaleźć lub wyartykułować definicję postawy ideowej poglądów politycznych, z którymi się identyfikuję. Wydaje mi się, że „bezpiecznie precyzyjny” w opisie konserwatywnego „światopoglądu” był Ryszard Skarzyński w swej monografii poświęconej temu nurtowi. Podsumował go w następcy sposób: „Konserwatyści * ład statyczny lub powoli ewoluujący przeciwstawiają chaosowi i anarchii; * wartości absolutne przeciwstawiają relatywizmowi; * autorytet przeciwstawiają woli większości i emancypacji * zobowiązanie przeciwstawiają uprawnieniom; * […]

Matusiewicz: Ranking mężów stanu 2016 roku

Przywódcy roku 2016 – mój ranking: 1. Bashar Al- Assad Dzielnie stawił czoła rozmaitym siłom zła – ISIS, Al. Kaida czy tzw. “umiarkowani rebelianci” (też bandyci) wspierani przez USA. Z pomocą Rosji odzyskał już większość Syrii zaś symbolicznym trumfem było oswobodzenie Aleppo i tłumne świętowanie tamże świąt Bożego Narodzenia. 2. Władimir Władimirowcz Putin Wykazuje wręcz anielską cierpliwość wobec zaczepliwej polityki USA. W sposób perfekcyjny (i aksamitny) przywrócił Krym Federacji Rosyjskiej i skutecznie wspomógł Assada w Syrii. 3. Viktor Orban Moim zdaniem bodaj najlepszy przywódca w […]