Wielomski: Augustiańska teologia prawna

  Teologiczno-polityczna teoria analogii Carl Schmitt w Teologii politycznej (1922) pisał, że „wszystkie istotne pojęcia z zakresu współczesnej nauki o państwie to zsekularyzowane pojęcia teologiczne”[1]. Następnie ukazał rozmaite paralele pomiędzy teologiczną omnipotencją Boga a absolutyzmem króla w nowożytnym państwie, religijnym deizmem a agnostycznym liberalnym parlamentaryzmem, ateizmem a komunizmem i anarchizmem, cudem a dyktaturą, etc. W kwestii tej Schmitt rozwijał i systematyzował idee opisywane już wcześniej, w XIX stuleciu, przez francuskich i hiszpańskich tradycjonalistów oraz niemiecką lewicą heglowską[2]. Definiując teologię polityczną jako sekularyzację pierwotnych pojęć teologicznych, […]

Bartyzel: „Nie-polityczna teologia” Erika Petersona

Erik Peterson (1890-1960), teolog zrazu ewangelicki, lecz w grudniu 1930 r. konwertujący na katolicyzm – czego ceną było zakończenie kariery akademickiej – przez długi czas rozpoznawany był raczej tylko jako nieubłagany oponent swojego eks-przyjaciela Carla Schmitta (1888-1985), osądzający surowo jego oportunizm wobec reżimu narodowosocjalistycznego, a nie bez związku z tym faktem również jako ten, który dokonał bezwzględnej refutacji, przywróconego nauce akademickiej właśnie przez Schmitta, pojęcia teologia polityczna. I chociaż nazwiska obu uczonych pozostaną już zapewne po wsze czasy złączone ze sobą we wrogim uścisku, jak […]

Wielomski: Carl Schmitt i jego teologia polityczna

Religia w nauce niemieckiej na początku XX wieku W okresie dominacji na niemieckich uniwersytetach metodologii pozytywistycznej (przełom XIX i XX wieku) pisanie o sprawach wiary i religii stanowiło poważny problem dla naukowca, który był chrześcijaninem. Metodolodzy pozytywistyczni samo przyznanie się do wiary uznawali za postawę nie do przyjęcia, będącą – mówiąc językiem Maxa Webera – przejawem ingerencji doktrynalnych wartości w proces obiektywnego opisu rzeczywistości1. Dlatego otwarta afirmacja chrześcijaństwa dyskwalifikowała badacza w świecie uniwersyteckim. Dotyczyło to szczególnie katolicyzmu, wobec którego niemieccy akademicy – gdzie dominowali zsekularyzowani […]

Wielomski: Polemika teologiczno-polityczna Donoso Cortésa z Proudonem

  Jest paradoksem, że teologia polityczna Juana Donoso Cortésa jest zdecydowanie lepiej opisana w literaturze niż ta autorstwa tradycjonalistów francuskich, Dziwi to szczególnie wtedy, gdy będziemy pamiętali, że autentycznym pionierem badań nad tym problemem bez wątpienia był Bonald, którego nazwać trzeba mianem pierwszego teologa i eklezjologa politycznego w całej historii myśli politycznej. Francuscy badacze nie zainteresowali się jednak tym problemem, w odróżnieniu od hiszpańskich, znajdujących się w okresie dyktatury Franco pod silnymi wpływami koncepcji Carla Schmitta. Dlatego nauka hiszpańska (a także badacze zajmujący się Hiszpanią […]

Wielomski: W poszukiwaniu Katechona. Teologia polityczna Carla Schmitta (Wprowadzenie do książki).

Od dłuższego już czasu interesuje nas postać, szczególnie zaś myśl polityczna Carla Schmitta (1888-1985). Z tego też powodu zaczęliśmy przygotowywać obszerną monografię poświęconą jego biografii intelektualnej. W trakcie pracy nad tą książką doszliśmy jednak do przekonania, że nie istnieje coś takiego jak filozofia polityczna Carla Schmitta w ogóle. Jest to myśliciel niesystematyczny, wielowątkowy i często koniunkturalnie retuszujący swoje poglądy tak bardzo, że – używając tego samego języka narracji – w rzeczywistości wygłasza sprzeczne poglądy. Właśnie z tego powodu zdecydowaliśmy się na pracę nad obszerną monografią […]

[Archwium polskiej prawicy] o. Urban: Socjalizm jako religia (1921)

    Głęboki sens walki między chrześcijaństwem, lub ściślej wyrażając się – katolicyzmem, a sztandarem czerwonym w tym się zawiera, że socjalizm usiłuje być religią, że ma nawet pretensję do tego, by się stać jedyną religią przyszłości. A stosuje się to nie tylko do socjalizmu utopijnego pierwszej połowy XIX wieku, socjalizmu, który w jednej ręce niósł czerwony sztandar, a w drugiej ewangelię, socjalizmu St. Simona i Lamennais’go; stosuje się to w nie mniejszej mierze do socjalizmu Marksa i Engelsa, socjalizmu „naukowego” najnowszych czasów, ostatnich dni. […]