Wielomski: Carl Schmitt mnie fascynuje!

„Tak, Carl Schmitt to myśliciel absolutnie frapujący! Nie ukrywam mojej fascynacji jego niektórymi koncepcjami, ale dostrzegam także ich słabości. Generalnie, problem polega na tym, że Carl Schmitt słusznie dowodzi, że porządek tradycyjny uległ ostatecznej dezintegracji i jedyną wartością starego świata, która nadal jeszcze funkcjonuje, jest suwerenne państwo, takie, jakie powstało w dobie nowożytnej” – mówi prof. Adam Wielomski. Pana ostatnia książka poświęcona jest Carlowi Schmittowi pt. „Katolik-Prusak-Nazista. Sekularyzacja w biografii ideowej Carla Schmitta”. Dlaczego właśnie on? Czy dlatego, że wielu twierdzi, iż jego koncepcja decyzjonizmu […]

Wielomski: Carl Schmitt a Republika Federalna Niemiec

Cel badawczy tekstu Carl Schmitt uchodzi za jednego z najwybitniejszych filozofów politycznych XX wieku, a zapewne nie pomylimy się twierdząc, że jego refleksja polityczna stanowi szczytowe osiągnięcie intelektualne niemieckiego prawicowego heglizmu. W literaturze zwracano przy tym uwagę na jego niesamowitą giętkość polityczną i umiejętność, a także chęć akomodacji swojej osoby i filozofii politycznej do każdego systemu politycznego, w którym przyszło mu żyć. Urodził się w II Rzeszy w otoczeniu katolicko-ultramontańskim, a mimo to był lojalnym poddanym protestanckiego cesarza, potem równie lojalnie bronił Republiki Weimarskiej przed […]

Niemiecka filozofia prawa XX wieku wobec problemów konstytucjonalizmu. Hermann Heller – Carl Schmitt – Gustav Radbruch

Nowość w Bibliotece Konserwatyzm.pl: Niemiecka filozofia prawa XX wieku wobec problemów konstytucjonalizmu. Hermann Heller – Carl Schmitt – Gustav Radbruch (red. Ł. Perlikowski, K. Jesiołowski). Spis treści: 1. Filozofia prawa Carla Schmitta? – Jerzy Zajadło 2. Zgon państwa liberalnego. Kryzys polityczny w Polsce w kategoriach polityczności Carla Schmitta – Adam Wielomski 3. Dyskusja: Jerzy Zajadło, Adam Wielomski, Marcin Wiszowaty, Karol Dobrzeniecki, Łukasz Perlikowski, Magdalena Ziętek-Wielomska, Kamil Jesiołowski 4. Neokantowski świat wartości Gustava Radbrucha – Jerzy Zajadło 5. Republika Federalna Niemiec w oczach Carla Schmitta – […]

Wielomski: Carl Schmitt a konserwatyzm

Carl Schmitt jest uważany za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli dwudziestowiecznego konserwatyzmu[1], któremu to poglądowi hołduje także autor niniejszej książki[2]. Z pewnością był jednym z największych teoretyków w całych dziejach konserwatyzmu, czyli nurtu politycznego, którego oficjalna historia zaczyna się w roku 1789, wraz z ruchem społecznego potępienia przemian i zbrodni dokonanych w czasie Rewolucji Francuskiej i pod wpływem filozofii Oświecenia, do której odwoływali się rewolucjoniści. Carl Schmitt to postać, którą w dziejach konserwatyzmu można zestawić obok klasyków: Edmunda Burke’a, Josepha de Maistre’a, Louisa de Bonalda, Adama […]

Wielomski: Katolik – Prusak – Nazista. Sekularyzacja w biografii ideowej Carla Schmitta. Nowość w Bibliotece Konserwatyzm.pl!

Carl Schmitt uchodzi w Polsce za liczący się autorytet prawicowej myśli konserwatywnej. Rzeczywiście, jest jednym z najznaczniejszych przeciwników liberalizmu i demoliberalnego bałaganu, ale czy to wystarczy, by go wynosić na ołtarze, w tym ołtarze katolickie? Jaki był ten myśliciel wychowany w katolickiej rodzinie w otoczeniu sprotestantyzowanej kultury niemieckiej? Jak zachował się w czasie próby, jaką dla intelektualisty był nazizm? Powodem przewartościowania politycznego i łatwego ulegnięcia czarowi totalitaryzmu i ideologii narodowosocjalistycznej miałaby być gwałtowna laicyzacja czy, jak woli mówić sam Schmitt, sekularyzacja wyobrażeń społecznych. Dla myśliciela politycznego, według […]

Wielomski: Augustiańska teologia prawna

  Teologiczno-polityczna teoria analogii Carl Schmitt w Teologii politycznej (1922) pisał, że „wszystkie istotne pojęcia z zakresu współczesnej nauki o państwie to zsekularyzowane pojęcia teologiczne”[1]. Następnie ukazał rozmaite paralele pomiędzy teologiczną omnipotencją Boga a absolutyzmem króla w nowożytnym państwie, religijnym deizmem a agnostycznym liberalnym parlamentaryzmem, ateizmem a komunizmem i anarchizmem, cudem a dyktaturą, etc. W kwestii tej Schmitt rozwijał i systematyzował idee opisywane już wcześniej, w XIX stuleciu, przez francuskich i hiszpańskich tradycjonalistów oraz niemiecką lewicą heglowską[2]. Definiując teologię polityczną jako sekularyzację pierwotnych pojęć teologicznych, […]

Wielomski: Podmioty uprawnione do prowadzenia wojen w teorii Carla Schmitta

  Kontekst historyczny powstania teorii „jus publicum europaeum” „Jestem ostatnim świadomym reprezentantem jus publicum europaeum, jego ostatnim wykładowcą i badaczem” – pisał sam o sobie Carl Schmitt w 1950 roku[1]. Koncepcję tegoż jus publicum europaeum (prawo publiczne europejskie) niemiecki prawnik przedstawił w wielkiej rozprawie  Nomos ziemi w prawie narodów Jus Publicum Europeum (Der Nomos der Erde im Völkerrecht des Jus Publicum Europeum, 1950). Prace nad tym dziełem Carl Schmitt rozpoczął już w 1942 roku. Rozprawa pierwotnie była pisana jako traktat uzasadniający jego tezę o zmierzchu […]

Święcicki: Strażnik konstytucji broni sposobu życia danego narodu

W pozytywizmie prawnym zawarte jest przekonanie, że lepiej będzie jeśli prawo stanowione nie będzie niczym uwarunkowane, że będzie samo dla siebie miarą, czystym wyrazem woli prawodawcy. W parze z tym przekonaniem idzie odrzucenie filozofii politycznej, obiektywnej podstawy prawa jaką znaleźć możemy chociażby w prawie naturalnym. Jest to złudne przekonanie, ponieważ większość z ludzi ma intuicyjne poczucie sprawiedliwości i wcale nie jest ono tak relatywne, jak się mogłoby wydawać – mówi dr Łukasz Święcicki, politolog, autor książki „Carl Schmitt i Leo Strauss. Krytyka pozytywizmu prawniczego w […]

Wielomski: Carl Schmitt i jego teologia polityczna

Religia w nauce niemieckiej na początku XX wieku W okresie dominacji na niemieckich uniwersytetach metodologii pozytywistycznej (przełom XIX i XX wieku) pisanie o sprawach wiary i religii stanowiło poważny problem dla naukowca, który był chrześcijaninem. Metodolodzy pozytywistyczni samo przyznanie się do wiary uznawali za postawę nie do przyjęcia, będącą – mówiąc językiem Maxa Webera – przejawem ingerencji doktrynalnych wartości w proces obiektywnego opisu rzeczywistości1. Dlatego otwarta afirmacja chrześcijaństwa dyskwalifikowała badacza w świecie uniwersyteckim. Dotyczyło to szczególnie katolicyzmu, wobec którego niemieccy akademicy – gdzie dominowali zsekularyzowani […]

Święcicki: Aktualność Carla Schmitta

Czytelnikom Pro Fide, Rege et Lege nie trzeba przedstawiać Carla Schmitta. Ale czy zwykły, w miarę orientujący się w rzeczywistości politycznej obywatel wie kim był Schmitt? W ostatnim czasie jego nazwisko pojawiło się wielokrotnie w telewizji i prasie: o „doktrynie Carla Schmitta” w tonie potępienia mówił w trakcie dyskusji o Trybunale Konstytucyjnym poseł partii opozycyjnej. W jego ocenie partia rządząca miałaby się posługiwać ideami Schmitta w zaprowadzaniu swoich porządków w państwie. A że Schmitt nazistą był, to i ci, którzy mieliby się jego nauk słuchać… […]