Wielomski: Upadek kosmopolitycznych imperiów. Nowe państwa i granice w Europie środkowo-wschodniej jako skutek procesów narodowotwórczych w XIX wieku

W literaturze światowej od kilkudziesięciu lat trwa gwałtowna polemika dotycząca procesów narodowotwórczych w Europie XIX wieku, rzutująca na oceny podobnych zjawisk powstawania narodów w świecie postkolonialnym powojennym. W dyskusji tej wyłoniły się dwa stanowiska: 1/ Wedle licznych badaczy, tak zwanych modernistów, odwołujących się do warsztatu socjologicznego, zwykle marksistów lub marksizujących, powstawanie narodów jest wynikiem gwałtownych przemian ekonomicznych i społecznych pod wpływem kapitalizmu i gospodarki rynkowej. W świecie tradycyjnym pojęcie narodu było nieznane, a przynajmniej nie w naszym rozumieniu tego słowa. Człowiek przynależał do uniwersalnej wspólnoty […]

Kozicki: Konferencja pokojowa w Paryżu 1919 r.

Delegacja Polska na konferencję pokojową została zorganizowana przez Komitet Narodowy Polski w chwili, gdy Komitet otrzymał zaproszenie do wyznaczenia swych przedstawicieli na konferencję (16 I 1919 r.). Mianowano wówczas delegatem R. Dmowskiego i utworzono sekretariat delegacji. Później uzupełniono i zreorganizowano Delegację po porozumieniu z rządem warszawskim i po przybyciu do Paryża Biura Prac Kongresowych i Delegacji Ekonomicznej. Na początku byli delegatami R. Dmowski i I.J. Paderewski, a ich zastępcą – dr Kazimierz Dłuski. Później zaś byli mianowani delegatami: Władysław Grabski (1 IV 1919 r.), Stanisław […]

Eckardt: Dyplomacja najwyższej próby. Traktat Wersalski 1919-2019

100 lat temu, 28 czerwca 1919 roku, podpisany został Traktat Wersalski. Przywracał Polskę na mapę Europy po 123 latach zaborów. Nie byłoby tego sukcesu, gdyby nie opatrznościowy duet Paderewski-Dmowski. Pierwszy, światowej sławy pianista, wypełniający po brzegi największe sale koncertowe, ustosunkowany, rozrywany towarzysko, uważnie słuchany. Drugi, tytan pracy organicznej, strateg i ponadprzeciętny intelekt. Synergia ich talentów pozwoliła przywrócić “sprawę polską” na salony dyplomatyczne i w efekcie przynieść nam niepodległość. Wyjałowiona gospodarczo i sponiewierana wojną Polska miała wówczas niezbędny, jak byśmy to dzisiaj powiedzieli, kapitał ludzki, potrafiący […]