Krzan: O Rosji inaczej czyli pakt Dmowski-Litwinow

Wiktor Jaroński – poseł ziemi kieleckiej do Dumy w latach 1906-1917, autor dobrze przyjętej przez Dmowskiego deklaracji Koła Polskiego z 8 sierpnia 1914 r., ogłoszonej 11 dni po wybuchu pierwszej wojny światowej wzywającej Polaków do opowiedzenia się po stronie Rosji i Ententy przeciwko Niemcom i Austro-Węgrom – był bohaterem wielu dowcipów. Jeden z nich, opowiedziany przez Dmowskiego po wspólnej podróży z Jarońskim we Włoszech, jeszcze przed wojną, zapisał we wspomnieniach Stanisław Kozicki: „Zatrzymali się Mediolanie. Usiedli obyczajem włoskim przy stoliku przed kawiarnią i popijali dobrą […]

Krzan: Dmowski  i Lloyd George

Nie wiemy co myślał były brytyjski premier David Lloyd George widząc jak Luftwaffe od lipca 1940 roku bombarduje główne ośrodki miejskie Wielkiej Brytanii. Miał dużo czasu do   przemyśleń, zmarł 26 marca 1945 r. W 1919 r. w czasie paryskiej konferencji pokojowej Lloyd George przekierował polityką angielską na dawne, tradycyjne tory wspierania Niemiec jako przeciwwagi dla Francji i Rosji, w imię odwiecznej brytyjskiej balance of power. „Przyszłość pokaże, jak Anglia na tym wyjdzie” – skomentował Dmowski w Polityce polskiej i odbudowaniu państwa w 1925 r. Po […]

Krzan: Projekt Dmowskiego przebudowy Europy

Pierwsze półrocze 1917 r. przyniosło dwa znaczące wydarzenia w ogarniętej wojną Europie. Rewolucja lutowa w Rosji obaliła carat i pomimo że Rząd Tymczasowy utworzony w oparciu o Dumę wytrwał w wojnie po stronie Ententy, jednak coraz bardziej widoczna była dwuwładza w Rosji po powstaniu Petersburskiej Rady (Sowietu) Delegatów Żołnierskich i Robotniczych. Drugim istotnym wydarzeniem było przystąpienie do wojny Stanów Zjednoczonych, co nastąpiło wobec nierozstrzygniętej sytuacji na frontach i utrzymującej się silnej pozycji militarnej i politycznej Niemiec. 22 stycznia 1917 roku w orędziu do Senatu USA […]

Krzan: Dmowski o Ukrainie

W 2021 roku Ukraina ponownie znalazła się w centrum zainteresowania światowych mediów. Wydawało się, że Rosja cierpliwie odczeka na wyższy poziom napięcia w rywalizacji amerykańsko-chińskiej, które odwróciłoby uwagę świata od kolejnych rosyjskich celów na Ukrainie. Wypadki ostatnio przyspieszyły z kilku powodów. Pierwszy to czas, 7 lat mija od aneksji Krymu. Po drugie, ekipa Biden-Blinken porzucając wojenną retorykę Trumpa dąży, jak się wydaje, do złagodzenia konfliktu USA-Chiny i wypracowania modus vivendi z Państwem Środka. Bezprecedensowym natomiast wydarzeniem w stosunkach międzypaństwowych, i to jest powód trzeci, było […]

Jastrzębski: Zmarł Stefan Bratkowski

Umarł Stefan Bratkowski, nienawidził endecji i nie rozumiał endecji. Tak miało wielu byłych działaczy PZPR-u, którzy byli fundamentem Solidarności. Nie znosił również środowiska Prawa i Sprawiedliwości. Ironią losu jest to że jego nienawiść do endecji ustawiła go w tej samej pozycji co Jarosław Kaczyński. Wywodzą się w końcu z tej samej tradycji politycznej, chociaż nie środowiska. “Polska przez tak liczne wieki słynęła tolerancją i gościnnością. Dopiero w 1911 r. Roman Dmowski jako przywódca „narodowej demokracji”, czyli „endecji”, ogłosił „wojnę narodową” z Żydami, ze specjalną dla […]

Krzan: Dmowski o Chinach

Rywalizacji USA – Chiny jest dzisiaj bezsprzecznie najsilniej działającą dominantą w stosunkach międzynarodowych. Zaproszenie w latach siedemdziesiątych Chin, przez Stany Zjednoczone, do systemu gospodarki światowej doprowadziło po czterdziestu latach do wyrównania dochodu narodowego (PKB) Chin i Ameryki. W wielkościach bezwzględnych szacowanych w dolarze amerykańskim Stany Zjednoczone nadal dzierżą palmę pierwszeństwa jednak uwzględniając parytet siły nabywczej, Chiny mają już wyższy dochód narodowy (23,3 bln USD w 2018 r. ) niż USA (21,4 bln USD). Ponadto PKB Chin rośnie rocznie dwa, trzy razy szybciej niż w USA. […]

Lewicki: Kisiel, uczeń Dmowskiego, wygrał z rocznicą marca

  W tym roku 7 marca wypadała 110 rocznica urodzin Stefana Kisielewskiego. Dzień ten nakłada się też jakoś na kolejną rocznicę wydarzeń marcowych roku ’68. Tym razem jednak, patrząc po prasowych publikacjach, Kisiel wygrał z rocznicą marca. Nawet w Gazecie Wyborczej Adam Michnik zamieścił sążnisty tekst wspominający Kisiela, a nie rocznicę  marca. Tekst Michnika jest jednocześnie wstępem do niedawno  wydanej książki: Jerzy Giedroyc Stefan Kisielewski Listy 1946-1991. Ciekawych rzeczy można się stamtąd dowiedzieć o Kisielu. W obecnej rzeczywistości politycznej, wiele z tych wyrażonych przez Kisiela […]

Wspólnie w obronie Ronda Romana Dmowskiego w Warszawie

Nie zgadzamy się na zmianę nazwy stołecznego ronda. Roman Dmowski, jeden z ojców polskiej niepodległości, nie może zostać wyrugowany z przestrzeni Warszawy. 68 organizacji pozarządowych i redakcji jednym głosem – Dmowski Zostaje! „Jesteśmy różni, pochodzimy z różnych stron Polski, mamy różne zainteresowania, ale łączy nas jeden cel. Cel ten to Ojczyzna, dla której chcemy żyć i pracować” – rzekł Dmowski. Cieszymy się, że pod naszym apelem podpisały się bardzo zróżnicowane środowiska – niezwykle raduje nas fakt, że dla dobra Polski potrafimy działać ponad podziałami Politycy […]

Motas: Dmowski i Piłsudski w Teatrze Telewizji

Premiera pierwszych odcinków „Króla” – ekranizacji powieści Szczepana Twardocha w reżyserii Jana Matuszyńskiego – to nie jedyna nowość tegorocznej jesieni. 9 listopada br. w Teatrze Telewizji w TVP wyemitowana została sztuka zatytułowana „Ni z tego, ni z owego” w reżyserii Macieja Wojtyszki. Jej fabułę stanowi historia znajomości Marii Juszkiewiczowej (w tej roli Monika Buchowiec) z Romanem Dmowskim (Dariusz Kowalski) i Józefem Piłsudskim (Mariusz Ostrowski), a relacje pomiędzy postaciami przedstawione zostały na tle ważnych wydarzeń historycznych, m.in. rewolucji 1905 roku oraz I wojny światowej. Ukazanie wzajemnych […]

Wielomski: Szukamy Dmowskiego trzeciej fali nacjonalizmu

W pismach Dmowskiego, Maurrasa i Corradiniego nie znajdziemy gotowych odpowiedzi na wyzwania współczesności, a jedynie pewien sposób myślenia o narodzie, państwie i polityce, czego nie rozumieli ich powojenni uczniowie polityczni. Dlatego nie należy szukać tam gotowych odpowiedzi, a tym bardziej szczegółowych recept np. na stosunki polsko-niemieckie. Pojęcie „fal” nacjonalizmu Ci z Szanownych Czytelników, którzy śledzą moje publikacje, być może zwrócili uwagę na wprowadzane przeze mnie konsekwentnie do literatury naukowej pojęcie „trzeciej fali nacjonalizmu”. Jestem świadomy, że zapewne część z naszych Czytelników mogła się z tym […]