OHP 09. Powstańczy terror – ciemne plamy na historii powstania styczniowego? Z J. Engelgardem rozmawia M. Ziętek-Wielomska

Jesienią 1863 powstanie wydaje się chylić ku upadkowi. Czerwoni oddają całą władzę Romualdowi Trauguttowi, który staje się dyktatorem powstania. Zamieszkuje przy ulicy Smolnej 3 w Warszawie, skąd przez pół roku kieruje powstaniem. Istnieją sprzeczne opinie na temat tego, dlaczego zdecydował się przyjąć tę funkcję. Traugutt był byłym podpułkownikiem armii rosyjskiej, między innymi brał udział w wojnie krymskiej. Za swoje zasługi dla armii carskiej był wielokrotnie odznaczany. Podejmując decyzję o przystąpieniu do powstania musiał znać siłę armii. J. Giertych twierdzi, że Traugutt nie wierzył w zwycięstwo […]

Engelgard: Bitwa o centrum

Rekonstrukcja rządu Prawa i Sprawiedliwości, polegająca na wymianie premiera na bardziej „umiarkowanego” i „europejskiego” Mateusza Morawieckiego, a także usunięcie z rządu przedstawicieli radykalnego skrzydła partii – ma swoje źródła w sytuacji międzynarodowej Polski, to jest raczej jasne. Ale ma także wymiar czysto wewnętrzny – oto PiS przesuwa się po tej rekonstrukcji wyraźnie do centrum, nieco marginalizując skrajne skrzydło symbolizowane przez „Gazetę Polską” i jej politycznego protektora, czyli Antoniego Macierewicza. Prawie w tym samym momencie Platforma Obywatelska, pretendująca do dominacji w centrum – popełnia kardynalny błąd […]

OHP 08: „Cóż jest Europa?” – powstanie styczniowe a Bismarck – Engelgard / Ziętek-Wielomska

Powstanie nie miało szans na zwycięstwo o własnych siłach. Jego powodzenie zależało od wsparcia z zewnątrz. Takim wsparciem miał być wybuch rewolucji w Rosji, do czego nie doszło. Nadzieje pokładano także we Francji. Napoleon III miał przekazać przedstawicielom białych, by wytrwali, a pomoc nadejdzie. Była to ułuda, gdyż Francja była za słaba, by samodzielnie prowadzić wojnę przeciwko Rosji. Poza tym pomoc taka musiałaby przejść przez terytorium Prus. Liczono także na Anglię, która kilka lat wcześniej toczyła wojnę krymską przeciwko Rosji. Wydawało się, że można będzie […]

OHP. Odcinek 8. „Cóż jest Europa?” – powstanie styczniowe a Bismarck. Rozmawiają Magdalena Ziętek-Wielomska i Jan Engelgard

Główne tezy odcinka Powstanie nie miało szans na zwycięstwo o własnych siłach. Jego powodzenie zależało od wsparcia z zewnątrz. Takim wsparciem miał być wybuch rewolucji w Rosji, do czego nie doszło. Nadzieje pokładano także we Francji. Napoleon III miał przekazać przedstawicielom białych, by wytrwali, a pomoc nadejdzie. Była to ułuda, gdyż Francja była za słaba, by samodzielnie prowadzić wojnę przeciwko Rosji. Poza tym pomoc taka musiałaby przejść przez terytorium Prus. Liczono także na Anglię, która kilka lat wcześniej toczyła wojnę krymską przeciwko Rosji. Wydawało się, […]

Engelgard (rec.): Ziemkiewicza zmagania z rzeczywistością

Rafał A. Ziemkiewicz (RAZ) jest nieformalnym liderem Stowarzyszenia ENDECJA, a jednocześnie wziętym publicystą, kojarzonym do niedawna (?) z szeroko pojętym obozem władzy, czyli z PiS-em. Jego coraz większy krytycyzm wobec tego ugrupowania pozwala na zadanie pytanie – czy tak jest nadal? Odpowiedzi można szukać w wydanej właśnie książce „Sanacja czy demokracja”. Tytuł książki ma świadczyć o jej „endeckiej” proweniencji, słowo „sanacja” jest tu bowiem użyte w pejoratywnym kontekście. Jak wiadomo w tradycji obozu narodowego ten okres historii (1926-1939) był oceniany bardzo surowo, by wspomnieć tylko […]

OHP 07. Powstanie styczniowe – „republika lokalnych dowódców”. Rozmawiają M. Ziętek-Wielomska i J. Engelgard

Powstanie styczniowe jest jednym z najtragiczniejszych, jeśli nie najtragiczniejszym wydarzeniem w najnowszej historii Polski. Komitet Centralny Narodowy (KCN) obozu czerwonych wydał zarządzenie, że powstanie wybuchnie w momencie branki. Nie wiedziano, kiedy to nastąpi; czerwoni konspiratorzy dostali polecenie, że właśnie w chwili rozpoczęcia branki mają uciec do lasu i rozpocząć walkę. Władze rosyjskie początkowo były przeciwne brance, gdyż bały się gwałtownej reakcji społecznej. Na jej przeprowadzenie naciskał Wielopolski, który wierzył, że w ten sposób uda mu się zlikwidować konspirację. Należy postawić pytanie, jak to jest możliwe, […]

Engelgard: Wielkość Aleksandra Wielopolskiego

Minęła 140. rocznica śmierci Aleksandra Wielopolskiego (1803-1877). Był on obecny na polskiej i europejskiej scenie przez zaledwie dwa lata, jego reformy, które miał dobrze zaplanowane i przemyślane, zostały w bardzo krótkim czasie w dużej mierze zrealizowane. Nie stawiał na porządku dziennym postulatu odzyskania niepodległości, w pewnym momencie zrezygnował nawet z żądania powrotu do Konstytucji z 1815 roku, ograniczając się do programu swego rodzaju półautonomii wyłącznie na obszarze Królestwa Polskiego. Nie miał za sobą poparcia społecznego, nie miał poparcia większości elit rosyjskich, a miał przeciwko sobie […]

W Alexandrinum o Polsce i Rosji

W związku z inauguracją książki prof. Witolda Modzelewskiego pt.: „Polska – Rosja. Refleksje na stulecie bolszewickiej rewolucji” w Pałacu Alexandrinum w Krupkach-Górkach (gm. Poświętne) odbyła się debata pt. „Czy boimy się Rosji, czy jej bolszewickiego demona przeszłości?”. Po wystąpieniu Autora głos zabrali prof. Stanisław Bieleń (UW), prof. Andrzej Czyżewski, red. Jan Engelgard (Myśl Polska). Spotkanie prowadził dyr. Andrzej Sarna. Obecni byli także samorządowcy z powiatu wołomińskiego, a także rzecznik prasowy ambasady Rosji w Polsce. We wstępie do książki autor napisał: „Mija 100 lat od bolszewickiego, […]