Graban: Myślenie magiczne Polaków

Tydzień Wielkiej Żałoby Narodowej na szczęście mamy już za sobą. Możemy odetchnąć z ulgą, powrócić do pracy i do normalności, pod warunkiem, że pamiętamy jeszcze co to jest  normalność. W życiu naszych rodaków, a zwłaszcza w przestrzeni społecznej tak wielkie znaczenie ma wiara w magię, że zaczynam wątpić czy potrafimy się jeszcze otrząsnąć z tego więzienia naszej wyobraźni i imaginacji. Po raz pierwszy zaobserwowałem to zjawisko w skali masowej w trakcie żałoby po śmierci papieża Jana Pawła II. Wszystkie polskie media, kanały telewizji publicznej i […]

Wielomski: Ukradziona niepodległość

Jędrzej Giertych w jednej ze swoich książek zauważył, że cechą polskiego ruchu niepodległościowego w XVIII i XIX wieku był fakt, że na czele polskich patriotów i katolików, walczących o Polskę, stali ludzie o światopoglądzie wolnomularskim. Częstokroć nie tylko zresztą o światopoglądzie, lecz po prostu czynni działacze masońscy, którzy wykorzystywali naiwność polskich patriotów i stawali na czele ruchu, aby wykorzystać go w swoim celu. A osiągali to przebijając wszystkich radykalizmem haseł i idei. Rzeczywiście, jeśli spojrzymy na elity przywódcze polskiego Oświecenia, czyli ludzi stojących na czele […]

Rozmowy małżeńskie Wielomskich 19: Pułapka romantycznej metapolityki

Magdalena Ziętek-Wielomska: W ostatnim czasie sporo piszemy i mówimy o infekowaniu polskiej prawicy ideologią neonazizmu. Warto w tym kontekście przypomnieć wybitną pracę Petera Vierecka Metapolityka. Od Wagnera i niemieckich romantyków do Hitlera (Metapolitics: From Wagner and the German Romantics to Hitler). Jest to najlepsza analiza korzeni ideologii narodowo-socjalistycznej, jaką kiedykolwiek czytałam. Praca ma wymiar ponadczasowy i jest ostrzeżeniem: każda całościowa negacja rozumu i prawa opartego na rozumnym realizowaniu cnoty sprawiedliwości może wysadzić w powietrze społeczeństwo, które ulegnie pokusie zwolnienia się z indywidualnej odpowiedzialności za swoje […]

Łagowski: Polonobanderyzm (2015)

Wybitni cudzoziemcy, którzy mieli do czynienia z Polską, pozostawili opinie, że Polacy w polityce nie mają poczucia rzeczywistości. Tego zdania był premier sojuszniczej Anglii Churchill, także nasz wróg Bismarck oraz propolski Talleyrand, minister Napoleona, i była to opinia w kręgach dyplomatycznych Wschodu i Zachodu powszechna. Książę Potiomkin, który chciał być królem Polski, co gdyby się stało, nie byłoby rozbiorów, skarżył się, że z Polakami w żaden sposób nie można dojść do ładu. Talleyrand, jak wiadomo, za popieranie lub hamowanie jakiejś sprawy brał sowite łapówki. Wziął też od Polaków, ale doszedł do wniosku, że z nimi niczego nie da się zdziałać, i olbrzymią łapówkę zwrócił, czyn niebywały w jego karierze. […]

Wielomski: Kompleks rewolucjonisty. Rosja a polska samoświadomość narodowa (cz. II)

Wszystkie te zarzuty mają charakter przypadkowy, dostosowując się incydentalnie do konserwatywno-katolickiego lub liberalno-europejskiego charakteru ich odbiorców. Wskazuje na to wspólny atak obydwu grup medialnych i politycznych na Rosję w związku z aferą wokół osądzenia Pussy Riot. Profanacja jakiej dokonały w cerkwi rosyjskie anarchistki-feministki, gdyby zdarzyła się w Polsce, z pewnością spotkałaby się z żądaniami srogiej kary ze strony katolickiej, a może nawet i liberalnej, gdyż przekraczała najbardziej nawet tolerancyjne uszy polskiej liberalnej inteligencji[1]. Charakterystyczne, że wykonana w cerkwi treść bluźnierczej piosenki nie została w języku […]

Wielomski: Kompleks rewolucjonisty. Rosja a polska samoświadomość narodowa (cz. I)

  W stosunkach międzynarodowych państwo powinno kierować się własnym interesem narodowym i racją stanu[1], a nie kompleksami, fobiami i innymi czynnikami irracjonalnymi, zaburzającymi oglądanie stosunków międzynarodowych jako racjonalnie rozgrywanej partii szachów, tyle, że z udziałem nie 2, lecz wielu rozgrywających (poliarchia). Terapia lecząca kompleksy ma w tym przypadku istotne skutki dla polityki, stanowiąc także przedmiot badania politologa. Jednakże na początku tego tekstu musimy poczynić jedną istotną uwagę. Jakkolwiek artykuł ten dotyczy polskich kompleksów wobec Rosji, to jego autor nie jest z wykształcenia psychologiem, więc tekst […]

Engelgard: U źródeł polskiego irracjonalizmu politycznego. Recenzja książki M. Janion, „Niesamowita Słowiańszczyzna. Fantazmaty literatury” (wydanie II), Wydawnictwo Literackie, Kraków 2016, ss. 357.

Nie jest tajemnicą, że polskie aberracje polityczne, które widzimy w całej rozciągłości i dzisiaj – mają swoje źródło w romantyzmie, w literaturze tego okresu. Myśl narodowa musiała zmierzyć się z tym zjawiskiem w końcu XIX i na początku XX wieku. Sprawa była trudna, bo z jednej strony romantyzm pobudzał polska świadomość narodową, ale z drugiej spychał polską politykę w otchłań szaleństwa. Twórcy obozu narodowego znaleźli wyjście z tej łamigłówki – zaakceptowali wielki dorobek literacki i polski literatury romantycznej, ale odcięli go od bieżącej polityki – […]