Świder: Co łączy konia Przewalskiego z marszem wojsk radzieckich na Warszawę w 1956 roku?

Wielki podróżnik Mikołaj Przewalski (ten od konia Przewalskiego) wywodził się z polskiej szlachty smoleńskiej. Jego prapra-dziad Kornel otrzymał szlachectwo od króla Batorego za bohaterską postawę w wojnie z Rosją. Uniwersytet Warszawski był jedyną instytucją naukową, do której Mikołaj Przewalski bezpłatnie wysyłał  różne eksponaty flory i fauny ze swoich podróży. Przez kilka lat zresztą mieszkał w Warszawie. Był w Polsce podczas powstania styczniowego. Jako rosyjski generał poprosił jednak dowództwo, aby – będąc Polakiem – nie musiał brać udziału w działaniach bojowych. I nie uczestniczył. Jednak w […]

Wielomski: „Zboczenie faszystowskie”

Przeglądając Internet pod kątem nazistowskiego imperializmu i ekspansjonizmu III Rzeszy – którym to tematem ostatnio zajmuję się naukowo – znalazłem niedawno, na jednej z gejowskich stron w języku francuskim, obszerny kilkuczęściowy artykuł na temat historii homoseksualizmu w Związku Radzieckim. Początkowo byłem zaskoczony, że wpisując słowa kojarzące się z narodowym socjalizmem, III Rzeszą i faszyzmem, w wynikach pokazała mi się strona gejowska na temat represji homoseksualizmu w ZSRR. Dlaczego? Ano dlatego, że autor tekstu szeroko rozpisywał się na temat prześladowań aktywu homoseksualnego w ZSRR. Najpierw opisał […]

Rękas: Piłsudski i Stalin – ci, których nie było pod Warszawą

To się niepotrzebnie zlewa w polskiej świadomości, podczas gdy w istocie bitwa warszawska (czyli obrona, a następnie kontrofensywa polska na przedpolach stolicy) i cała operacja warszawski-puławska – to nie są synonimy. Pierwsza była częścią drugiej. Dla bitwy warszawskiej decydujący był opór i zdecydowane dowodzenie gen. Władysława Sikorskiego, a przede wszystkim zmysł strategiczny objawiony niespodziewanie przez gen. Józefa Hallera we współpracy z gen. Władysławem Zagórskim, którzy wyczuli najlepszy moment dla przejścia 5 Armii do działań ofensywnych. Zgodnie ze stanem wiedzy wojskowej na rok 1920 – Warszawę […]

Lewicki: Rosja – postępująca restalinizacja

W Polsce szeroko komentuje się skandaliczne stwierdzenie Jewgienija Satanowskiego, rosyjskiego politologa, prezesa Instytutu Bliskiego Wschodu, byłego prezesa Rosyjskiego Kongresu Żydów, który na kanale Rossija-1, powiedział, że Stalin miał rację w sprawie rozstrzelania polskich jeńców w Katyniu. Czy ten wyskok znanego komentatora w rosyjskiej telewizji to jest odosobniony przypadek, czy raczej odzwierciedla on efekt pewnego procesu, mianowicie restalinizacji rosyjskiej polityki,  a szczególnie polityki historycznej? Do niedawna można było postrzegać dzisiejszą Rosję jako kraj zmierzający ku Europie, a na dodatek wzmacniający, także i tam, tendencje konserwatywne i […]

Lewicki: Kto „swołocz” i „świnia”, a kto „mołodziec”, czyli „zuch”?

Niedawno prezydent Rosji, wydobył jakoby świeżo odkrytą, choć faktycznie powszechnie dostępną od ponad 50 lat, notatkę i poczynił zdumiewający wywód i ocenę mało znanej postaci ambasadora Lipskiego. Ale są też i inne notatki i relacje przedstawiające działania o wiele bardziej znaczących osób. I tak, Hans von Herwarth, osobisty sekretarz ambasadora Rzeszy w Moskwie, pochodzenia żydowskiego – po babce, napisał książkę o rokowaniach dotyczących paktu Ribbentrop-Mołotow. Jest tam taki fragment: „rokowania prowadził osobiście Stalin, który nie taił przed Ribbentropem, że od dawna opowiadał się za zbliżeniem […]

Rękas: Pakt Ribbentrop–Mołotow jako karta z dziejów głupoty w Polsce

Polaków wyjątkowo łatwo jest też podburzać przeciw wszelkim formom bezemocjonalnego stosunku do historii i polityki. Związek Sowiecki zawarł pakt z Niemcami, bo było to w jego interesie. – „Nie wolno tak pisać, to była bezprzykładna zbrodnia, hańba, krwawiąca rana!„. Polityka II RP miała wpływ na rozpoczęcie wojny właśnie w 1939 r. od ataku na nasz kraj. – „Obrzydliwe zwalanie winy na ofiarę, byliśmy niewinnym obiektem napaści, zdrada!„. I tak dalej. Skoro Polakom nie pozwala się niczego zrozumieć z historii – to jak mają rozumieć współczesną […]

Rękas: Czekan Mercadera, czyli na rocznicę urodzin i zgonu Związku Sowieckiego

Poza dyskusją historyczną jest już dziś uznanie, że utrwalenie się państwa sowieckiego ostatecznie położyło kres wizji rewolucji światowej, rozumianej jako powszechna likwidacja całego porządku politycznego. Odtąd ZSSR rozszerzał się już jak „normalna” państwowość, względnie wspierał i przeprowadzał miłe sobie przewroty w innych państwach, a nie unicestwiając tę formę polityczną w ogóle. To właśnie była kluczowa różnica między państwowcem Stalinem, a rewolucjonistą Trockim i dlatego przez cały okres istnienia ZSSR jego zniszczenie było naczelnym celem trockizmu, z czasem przemalowanego na Zachodzie na liberalny neo-konserwatyzm, a np. […]

Lewicki: Głód na Ukrainie i trudny polski język. Wieczór z Anne Applebaum

Nieczęsto w mieście Bydgoszczy zdarza się możliwość spotkania z kimś znanym w świecie, toteż bez wahania poszedłem na wieczór autorski Anne Applebaum. Pani Applebaum jest znaną pisarką i dziennikarką publikującą w wielu prestiżowych pismach w USA, laureatką nagrody Pulitzera, obywatelką kilku krajów, w tym i Polski. A ostatnio zamieszkuje ona, wraz z mężem, w Chobielinie pod Szubinem, niedaleko Bydgoszczy.  Właśnie promowała swoją nową książkę „Czerwony głód”, gdzie pisze o znanej sprawie głodu na Ukrainie w latach trzydziestych ubiegłego wieku. Nie mówiła długo, być może dlatego, […]

Piętka: Skazani na klęskę

11 września zamieściłem na Facebooku następujący wpis: „Ćwierć wieku temu podawano w Polsce, że w latach 1940-1941 deportowano z Kresów Wschodnich na Syberię od 1 do 1,7 mln Polaków, z których 900 tys. miało tam zginąć. Po przebadaniu archiwów radzieckich okazało się jednak, że cztery deportacje z Kresów Wschodnich w latach 1940-1941 objęły w sumie około 320 tys. obywateli II RP. W tej liczbie znajdowało się około 25 tys. Ukraińców, 20 tys. Białorusinów i 70 tys. Żydów, procentowo dotkniętych wywózkami w równym stopniu jak Polacy […]