Luma: Piłsudski a dzisiejsi aktywiści

Kult Marszałka Piłsudskiego przekracza już pewne granice. Telewizja publiczna emituje serial ,,Młody Piłsudski”, w kinach niedawno mogliśmy obejrzeć film biograficzny ,,Piłsudski”. W miastach plakaty z podobizną tego jednego z Ojców Niepodległości niemalże na każdym słupie ogłoszeniowym. W szkołach z okazji rocznicy odzyskania niepodległości dzieci i młodzież śpiewają pieśni legionowe, po których są cytaty, wygłaszane są mowy, rozkazy – wszystko z Piłsudskim i o Piłsudskim. A przecież gdyby historia ułożyła się tak jak chciał Marszałek, to Niemcy wygrałyby I wojnę światową i zapewne powstałaby Polska, ale […]

Piasta: Piłsudski w Poznaniu?

Pisanie na nowo naszej rodzimej historii nabiera coraz większego rozmachu. W kontekście powyższego nie powinno dziwić, że duchowi spadkobiercy sanacji, w ramach wali z kultem jednostki, planują postawić w centrum Poznania pomnik Piłsudskiego. Związki „marszałka” z przedwojennym Poznaniem cechowały się daleko posuniętą wzajemnością. Ziuk, głęboko zakorzeniony w prowincjonalnej mentalności kresowej, Wielkopolan nie rozumiał i im nie ufał. Powszechną opinię przedwojennych poznańczyków o wąsatym brygadierze najlepiej zaś oddają słowa Dmowskiego (skądinąd poznańczyka przyszywanego): „Nie rozumie Polski, jest kombinacją starego romantyka polskiego z bolszewikiem moskiewskim. Otrzymawszy posadę […]

Lewicki: Tusk, niczym Piłsudski, przeprasza Ukrainę

Wydarzenia ostatnich tygodni wskazują, że w sprawie Ukrainy poważne siły polityczne osiągnęły porozumienie. Rosji zostało bezwarunkowo przywrócone członkostwo w Radzie Europy (CoE) przeciw czemu protestowali oczywiście delegaci ukraińscy, wysłani tam jeszcze za rządów byłego prezydenta Poroszenki. Niczego nie zdziałali swoimi protestami i obrażaniem przedstawicieli państw, którzy w głosowaniu o tym zadecydowali. Tylko sobie tym zaszkodzili, gdyż ci Francuzi, Włosi, Hiszpanie, czy Niemcy, którzy byli wystawieni na słuchanie ich impertynenckich i obraźliwych uwag o zdradzie, sprzedajności i uległości względem Rosji, będą, już na stałe, przeciwko wyznaczaniu […]

Odezwa Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Polski (maj 1926)

Od Redakcji: W mniemaniu potoczno-internetowym częsty jest pogląd, że zamach majowy z 1926 roku Józef Piłsudski przeprowadził przeciwko komunistom z Komunistycznej Partii Polski. W rzeczywistości przeprowadził go przeciwko powstałemu dopiero co prawicowemu tzw. trzeciemu rządowi Wincentego Witosa, opartego o sojusz Narodowej Demokracji i PSL “Piast”. Co więcej, w maju 1926 roku jego buntownicze działania poparli komuniści z Komunistycznej Partii Polski, co potem uznali za błąd (tzw. błąd majowy). Jako dowód drukujemy treść odezwy Komunistycznej Partii Polski z tych krwawych dni: Robotnicy, baczność! Najbliższe godziny mogą […]

Wielomski: Kresy Wschodnie – mity wokół polityki kresowej, sentymentalizm, roszczenia…

Politycy, publicyści i myśliciele polityczni w okresie rozbiorowym, czyli po 1772 roku przez dość długo zakładali, że odbudowane przyszłe Państwo Polskie będzie miało granice z 1772 roku, czyli obejmujące bardzo dalekie kresy, aż pod rogatki Smoleńska i Kijowa. Kiedy i w jakich okolicznościach zaczęto sobie uświadamiać, że program ten jest utopią? Jak patrzyli na problem piłsudczycy a jak narodowcy?  

Wielomski: Dyktatura populistyczna

Dyktatura dyktaturze nierówna. Są dyktatury konserwatywne i rewolucyjne, prawicowe i lewicowe, liberalne i socjalistyczne. Nie ma czegoś takiego jak jedna ideologia lub filozofia polityczna autorytaryzmu. Rządy personalne są jedną z form ustrojowych, jednym z narzędzi sprawowania władzy. Kiedy konserwatyści myślą sobie i piszą o dyktaturze, to zwykle mają przed oczami jakiegoś gen. Francisco Franco czy gen. Augusto Pinocheta, Czarnych Pułkowników w Grecji lub gen. Miguela Primo de Riverę. Rzadko dyktaturę kojarzymy z jak najbardziej równie autentycznymi dyktatorami jak Oliver Cromwell, Maximilien Robespierre, Adolf Hitler, Władimir […]

Śmiech: Roman Dmowski i Maria Koplewska

Postać Marii Piłsudskiej (primo voto Juszkiewiczowa, z domu Koplewska; 1865-1921), pierwszej żony Józefa Piłsudskiego fascynuje do dziś wielu badaczy historii Polski nie tylko ze względu na osobę Piłsudskiego, ale także z tego powodu, że prawdopodobnie to właśnie Maria (wówczas) Juszkiewiczowa spowodowała, że po raz pierwszy spotkali się i poznali właśnie Piłsudski i Roman Dmowski. O ile historia życia prywatnego Ziuka obfitowała w skandale i sensacyjne wydarzenia, które stanowiły przez lata pożywienie dla prasy brukowej, o tyle nie można tego samego powiedzieć o Dmowskim, którego szczegóły […]

Engelgard: Film „Niepodległość” – dotknięcie i historii i… propaganda

Film „Niepodległość” emitowany 12 listopada w telewizji Polsat i TVP 1 – przykuł uwagę kilku milionów ludzi. 1,5 godziny pokolorowanych, w dużej mierze nieznanych do tej pory kronik filmowych i ujęć – robi naprawdę duże wrażenie. Nie wypowiadam się na temat techniki kolorowania zdjęć, bo się na tym znam średnio, choć odnotowuję glosy krytyczne. Myślę wszakże, że dla przeciętnego widza jest to niedostrzegalne – on będzie chłonął historię ożywioną cyfrowo i w kolorze. I to jest niepodważalne – trzy lata pracy twórców filmu jak najbardziej […]