Śmiech: Roman Dmowski i Maria Koplewska

Postać Marii Piłsudskiej (primo voto Juszkiewiczowa, z domu Koplewska; 1865-1921), pierwszej żony Józefa Piłsudskiego fascynuje do dziś wielu badaczy historii Polski nie tylko ze względu na osobę Piłsudskiego, ale także z tego powodu, że prawdopodobnie to właśnie Maria (wówczas) Juszkiewiczowa spowodowała, że po raz pierwszy spotkali się i poznali właśnie Piłsudski i Roman Dmowski. O ile historia życia prywatnego Ziuka obfitowała w skandale i sensacyjne wydarzenia, które stanowiły przez lata pożywienie dla prasy brukowej, o tyle nie można tego samego powiedzieć o Dmowskim, którego szczegóły […]

Engelgard: Film „Niepodległość” – dotknięcie i historii i… propaganda

Film „Niepodległość” emitowany 12 listopada w telewizji Polsat i TVP 1 – przykuł uwagę kilku milionów ludzi. 1,5 godziny pokolorowanych, w dużej mierze nieznanych do tej pory kronik filmowych i ujęć – robi naprawdę duże wrażenie. Nie wypowiadam się na temat techniki kolorowania zdjęć, bo się na tym znam średnio, choć odnotowuję glosy krytyczne. Myślę wszakże, że dla przeciętnego widza jest to niedostrzegalne – on będzie chłonął historię ożywioną cyfrowo i w kolorze. I to jest niepodważalne – trzy lata pracy twórców filmu jak najbardziej […]

Piętka: Wkład Józefa Piłsudskiego w odzyskanie niepodległości w 1918 roku

Za przełomowy moment w odzyskaniu niepodległości przez Polskę uważa się przybycie 10 listopada 1918 roku do Warszawy Józefa Piłsudskiego, zwolnionego dzień wcześniej przez Niemców z więzienia w twierdzy magdeburskiej. Bezpośredni proces odzyskiwania niepodległości nie rozpoczął się jednak tego dnia, ale znacznie wcześniej i chwalebną rolę odegrała w nim Rada Regencyjna – organ władzy zwierzchniej Królestwa Polskiego powołany przez Niemcy i Austro-Węgry 12 września 1917 roku w następstwie aktu 5 listopada 1916 roku. Od początku swojego istnienia nie cieszyła się dużym autorytetem wśród społeczeństwa i głównych […]

Ciołkowski: O Piłsudskim bez retuszu

Kończąc pracę nie mogę pominąć swoich refleksji. Pierwszą, niezmiernie istotną jest fakt, iż Polska jako państwo nadal jest w moim przeświadczeniu krajem postkolonialnym. Fakt wieloletniej niewoli, zaborów, brutalnej sanacyjnej dyktatury, II wojny światowej oraz komunistycznego państwa — PRL-u wywarł bardzo głębokie piętno na polskim społeczeństwie. Zależność od obcych nie odcisnęła się jedynie na sprawach politycznych czy gospodarczych, ale przede wszystkim na sposobie myślenia Polaków o własnym państwie i własnej historii. Piętno niewłaściwego wyobrażenia o własnej historii jest najważniejszą sprawą, jaka powinna być natychmiast zlikwidowana. Musimy […]

Suchodolski: Sanacyjny etatyzm (1926-1939)

Po sprowokowaniu krótkiej wojny domowej z konstytucyjnymi władzami Rzeczypospolitej i po przejęciu władzy na drodze zamachu stanu, sanacja rozpoczęła proces budowy socjalistycznego państwa i socjalistycznej, zetatyzowanej gospodarki. Choć dyktator, Józef Piłsudski, często powtarzał, iż na gospodarce się nie zna, że gospodarka go nudzi, a posiedzenia Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów nazywał szyderczo „posiedzeniami Komitetu Ej-komicznego”, nie oznaczało to wcale, że Piłsudski nie odpowiadał za etatyzację gospodarki. Wręcz przeciwnie – odpowiadał, kreując taką a nie inną politykę kadrową (oddając z reguły resorty i decyzje ekonomiczne w ręce […]

Engelgard: Historia i polityczny marketing

Józef Piłsudski powiedział kiedyś, że trzeba samemu pisać historię, bo w przeciwnym razie napisze ją ktoś inny. I spece od politycznego marketingu wzięli to sobie do serca – i stworzyli wersję historii wedle życzeń Pana Marszałka. Po chudych latach po 1939 roku ta załgana wersja historii wróciła do Polski jako prawdą objawioną, jako oczywista oczywistość, jako narodowy skarb, który chcieli utopić komuniści, wobec tego nie podlega on żadnej weryfikacji. Przy okazji kolejnych rocznic, 15 sierpnia i 11 listopada, mamy coroczną dawkę sanacyjnej wazeliny, która z […]

Piasta: W Kraju Kwitnącej Wiśni

Japonia nieodmiennie fascynuje. Przyciąga nas ze względu na swoją bogatą kulturę i historię, hipnotyzuje egzotyką i nowoczesnością. Dlatego bez wahania skorzystałem z nadarzającej się okazji i w czasie ostatniej z moich dalekowschodnich podroży odwiedziłem Kraj Kwitnącej Wiśni. Często rzeczywistość, w konfrontacji z naszymi wyobrażeniami wyrobionymi na podstawie literatury czy kina, wypada blado, wręcz rozczarowuje. Jednak nie w tym przypadku. Nawet krótki rzut oka na Japonię, jakkolwiek całkowicie inną niż tego oczekiwałem, wywarł na mnie głębokie wrażenie. Japonia nie przypomina w najmniejszym stopniu innych państw azjatyckich. […]

Protest przeciwko budowie pomnika Józefa Piłsudskiego w Rzeszowie

Zwracamy się z wnioskiem o odstąpienie budowy pomnika Józefa Piłsudskiego w Rzeszowie, stolicy Podkarpacia, w trybie natychmiastowym. Gdzie jak gdzie, ale postawienie pomnika człowiekowi, który jest winien śmierci dziesiątków mieszkańców Podkarpacia , jest co najmniej potwarzą w stosunku do rodzin, które straciły swych bliskich w wyniku dyktatorskich rządów Piłsudskiego i Sanacji. Upokarza również dziesiątki tysięcy protestujących mieszkańców regionu przeciwko łamaniu praworządności i bezprawiu, jakie czyniły z inspiracji i w imieniu Józefa Piłsudskiego oraz władz sanacyjnych służby policyjne. Tak czy inaczej stawianie pomnika człowiekowi winnemu przelanej […]

Niedoszła żona Romana Dmowskiego?

Bardzo interesująca książka o pierwszej żonie Józefa Piłsudskiego Marii Koplewskiej (1865-1921). Napisana w formie powieści, ale osadzona w realiach historycznych. Koplewska jest także związana z historią obozu narodowego poprzez znajomość (romans?) z Romanem Dmowskim w 1894 roku. Warto dodać, że jako działaczka PPS – wedle relacji Józefa Hłaski, członka Ligi Narodowej – była „gorącą patriotką i antysemitką”, a Żydów „nie lubi i za niebezpiecznych dla Polski uważa”. Biorąc pod uwagę to, że potem Piłsudski porzucił Marię (de facto od 1907 roku) dla Aleksandry Szczerbińskiej (Żydówki) […]

Modzelewski: Wrogość wobec Rosji zbliżała nas do bolszewizmu

Stulecie bolszewickiego przewrotu, mimo pojawienia się wielu publikacji i zainteresowania mediów, nie wywołało (jak dotychczas) szersze debaty na temat znaczenia tej „rewolucji” dla historii Polski. Nie bez powodu policentrycznie patrzę na ten problem, bo w końcu dla nas ważniejsze są nasze, polskie sprawy. A tzw. świat? Niech o niego martwi się „społeczność międzynarodowa”, wielkie korporacje, równie wielkie mocarstwa, oligarchowie i wizjonerzy. Na takie fanaberie trzeba mieć dużo czasu (czyli pieniędzy), a my, biedacy dopiero próbujemy się obronić przed ciągłym okradaniem (przepraszam: „międzynarodową optymalizacją podatkową”). Wydawałoby […]