Motas: Paszkwil na Doboszyńskiego

29 sierpnia br. minęła 90. rocznica śmierci wybitnego działacza i ideologa obozu narodowego inż. Adama Doboszyńskiego. Stała się ona pretekstem dla „Gazety Wyborczej” do przypomnienia sylwetki tego polityka. W dodatku historycznym „Ale Historia” z 26 sierpnia br. w artykule zatytułowanym „Prawie jak Mussolini” Krzysztof Janicki zarysował postać autora „Gospodarki narodowej”. Dodatkowym asumptem dla napisania tekstu stały się, jak można się domyślać, niedawne działania, mające na celu uhonorowanie osoby polityka, m.in. odsłonięcie tablicy pamiątkowej oraz nadanie jego imienia ulicy w rodzinnych Chorowicach. Niedawno też Prezydent Andrzej […]

Motas: Wokół politycznego spadku po Wielopolskim

Nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego ukazało się wznowienie fundamentalnego dzieła prof. Adama Mieczysława Skałkowskiego zatytułowanego „Aleksander Wielopolski (1803-1877) w świetle archiwów rodzinnych”. Praca pierwotnie ukazała się w roku 1947 nakładem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Na pierwsze wydanie pracy składały się trzy tomy, obecne zaś podzielone zostało na dwa (pierwszy i drugi tom oryginalnego wydania połączone zostały w jeden). Praca pomimo upływu ponad siedemdziesięciu lat od momentu jej publikacji wciąż stanowi jedną z najważniejszych pozycji dotyczących omawianej problematyki. Autor wstępu do najnowszego wydania pracy dr Mariusz Nowak […]

Motas: Kto obali rządy PiS-u?

Coraz bardziej widoczne stają się w społeczeństwie oznaki niezadowolenia. Dopiero co zakończony strajk nauczycieli stanowił swoiste ukoronowanie trwającej od kilkunastu już miesięcy fali protestów kolejnych grup zawodowych. Niezadowolenie to posiada dwa istotne podłoża. Na czoło wysuwają się przede wszystkim postulaty finansowe (młodzi lekarze, personel medyczny, hodowcy i rolnicy, służby mundurowe, nauczyciele, pracownicy pomocy społecznej, inspekcji weterynaryjnej, sądów i prokuratur), drugi stanowią zaś względy merytoryczne (sędziowie). O ile w pierwszym przypadku przyczyna podobnego stanu tkwi w nadmiernie rozbuchanym systemie socjalnym – kolejne słabo opłacane zawody, widząc […]

Motas: Prasa endeckiego Lwowa

Praca Justyny Maguś zatytułowana „«Słowo Polskie» w latach 1918-1928. Organ prasowy Narodowej Demokracji” stanowi monografię naczelnego organu prasowego obozu narodowego we Lwowie. Praca podzielona została na pięć rozdziałów, w których autorka omawia historię i organizację pisma oraz stosunek do takich wartości, jak naród, państwo, obrazuje stosunek do mniejszości narodowych oraz opisuje zagadnienia polityki wewnętrznej i zagranicznej. W pracy zamieszczono Aneks, zawierający wybrane ilustracje i zdjęcia dotyczące gazety. „Słowo Polskie” nie było pierwszym endeckim periodykiem ukazującym się na tym terenie. Poprzedzały go takie tytuły, jak m.in.: […]

Motas: Pierwszy Marszałek Sejmu II RP – biografia czy plagiat?

Praca „Wojciech Trąmpczyński (1860-1953). Syn Ziemi Gnieźnieńskiej. Pierwszy marszałek Sejmu i Senatu II Rzeczypospolitej” autorstwa Tadeusza Panowicza – badacza i regionalisty, stanowi drugą już pozycję poświęconą osobie jednego z czołowych polityków Narodowej Demokracji. Pierwszą z nich była biografia zatytułowana „Wojciech Trąmpczyński (1860-1953)” (Poznań 1993) napisana przez prof. Zygmunta Kaczmarka, autora m.in. pionierskiej pracy „Obóz Wielkiej Polski. Geneza i działalność społeczno-polityczna w latach 1926-1933” (Poznań 1980). Do tej pory doczekaliśmy się już kilku opracowań poświęconych wybitnym przedstawicielom środowisk narodowych i konserwatywnych przedwojennej Wielkopolski, w tym m.in. […]

Motas: Baliszewskiego „sąd” nad Dmowskim

W styczniowym numerze „Uważam Rze Historia” (nr 1/2019) ukazał się tekst autorstwa, którego autorem jest Dariusz Baliszewski, zatytułowany „Trudne pytania o Romana Dmowskiego”. W jego wstępie znany m.in. z telewizyjnego cyklu „Rewizja nadzwyczajna” historyk stwierdza: „Historiografia polska kreuje Romana Dmowskiego na współtwórcę naszej niepodległości i wielkiego męża stanu. Ale czy na pewno ten obraz jest prawdziwy?”. W dalszej części artykułu, znany z wysuwania kontrowersyjnych tez badacz (np. dotyczących okoliczności śmierci gen. Władysława Sikorskiego), stara się na wszelkie możliwe sposoby wykazać, że Dmowski w żadnej mierze […]

O PAX-ie i nie tylko

W dniach 21-22 listopada br. odbyła się w Szczecinie konferencja naukowa zatytułowana „»Nadzieje i rozczarowania«. Środowiska katolików świeckich w Polsce (1945-1956)”. Organizatorami konferencji był Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Szczecińskiego oraz Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Szczecinie. W gronie uczestników znajdowali się badacze poruszanej problematyki, reprezentujący ośrodki naukowe z całej Polski oraz badacze niezależni. Wśród prelegentów wyróżnić należy m.in. Romana Graczyka, autora pracy „Cena przetrwania? SB a «Tygodnik Powszechny»” (Warszawa 2011). Wygłosił on referat pt.: „Personalizm katolicki na łamach «Znaku» i «Tygodnika Powszechnego» w latach 1945-1953”. Wskazał […]

Motas: „Falanga” raz jeszcze

Nakładem Oficyny Wydawniczej ASPRA-JR ukazała się najnowsza praca prof. Szymona Rudnickiego zatytułowana „Falanga Ruch Narodowo-Radykalny”. Autor należy do nestorów badań nad dziejami ruchu narodowego w Polsce. Przed omówieniem bieżącej publikacji tytułem wstępu warto odnieść się pokrótce do innej, jednej z pierwszych poświęconych tej problematyce pozycji – wydanej w 1985 r. pracy „Obóz Narodowo-Radykalny. Geneza i działalność”. Obok prac Jana Józefa Lipskiego (szerzej na ten temat piszę m.in. w książce „Od PAX-u do ONR-u”, Warszawa 2017) publikacja stała się naczelną pozycją w nurcie historiografii krytycznie oceniającej […]

Motas: Marks, Europa i Rosja

Odbywające się w Trewirze obchody dwusetnej rocznicy urodzin Karola Marksa odbiły się szerokim echem, także w Polsce. Prawicowe media, w większości słusznie, nie kryły swego oburzenia, fora internetowe wrzały. Oto Zachód symbolicznie uznał twórcę doktryny komunistycznej za jednego z ojców duchowych współczesnej Europy. Znamienny pozostaje w tym kontekście udział w całym przedsięwzięciu znaczących polityków europejskich, takich jak szef Komisji Europejskiej Jean-Claud Juncker. Całe zamieszanie skłonić może jednak do pewnych ogólniejszych refleksji. Wszak podobne uroczystości odbywały się jeszcze blisko trzy dekady temu na wschód od Łaby. […]

Konferencja Naukowa: „Roman Dmowski. Niepodległość, Dziedzictwo, Pamięć”, 25 IV 2018 roku (środa)

  Muzeum X Pawilonu Cytadeli Warszawskiej, ul. Skazańców 25 (na Cytadeli Warszawskiej PROGRAM   KONFERENCJI   10.00 – otwarcie i przywitanie gości 10.20-10.40 – dr Tadeusz Skoczek (Muzeum Niepodległości w Warszawie), „Roman Dmowski w zbiorach Muzeum Niepodległości w Warszawie” 10.40-11.00 – dr Janusz Gmitruk (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego), „Chłopomania w myśli politycznej Romana Dmowskiego i obozu Narodowej Demokracji” 11.00-11.20 – dr hab. Jerzy Mazurek (Muzeum Historii Polskiego Ruchu Ludowego), „Brazylijskie fascynacje Romana Dmowskiego” 11.20-11.40 – dr Krzysztof Kaczmarski (IPN Rzeszów), „Roman Dmowski w Japonii” 11.40-12.00 […]