Wirtel: Powstanie warszawskie 1944, czyli niepotrzebna rzeźnia

W historii każdego narodu znajdą się momenty chlubne i tragiczne. Tych drugich też nie trzeba przemilczać – wręcz przeciwnie, trzeba o nich pamiętać i wyciągać wnioski. Niedobrze jest jednak, jeśli klęskę próbuje się zmienić po latach w “moralne zwycięstwo”, a jej sprawców stawia się jako wzór do naśladowania. A niestety mamy taki przykład w historii najnowszej – jest to powstanie warszawskie 1944, po dwóch miesiącach zakończone klęską i rzezią Polaków (oraz zagładą ich największego miasta). Po latach nie brak komentatorów, którzy wychwalają ten zryw jako potrzebny i uzasadniony (!!!) […]

Wirtel: Wybory w czasach zarazy – trzech zwycięzców, trzech przegranych

Tegoroczne wybory prezydenckie wyróżniały sie aż z trzech względów. Wybitnie wysoka frekwencja (ok. 66%), minimalna różnica między rywalami w II turze (poniżej 2 pkt. proc), i pierwsze w historii III RP głosowanie, które zostało przełożone (a to ze względu na epidemię wirusa COVID). Akurat te wybory mają tą specyfikę, co i rozgrywki w piłkarskim pucharze – zwycięzca (dosłowny) jest tylko jeden, a reszta nie bierze nic. Warto jednak przyglądnąć sie wynikom kandydatów, odnieść je do ich oczekiwań, oraz do ich politycznej przyszłości (na podstawie tychże […]

Wirtel: Witold Pilecki – nasz bohater

Kim był Witold Pilecki, każdy Polak wiedzieć powinien. Przypomnijmy jego życiorys w telegraficznym skrócie. Urodzony w głębi Rosji w rodzinie polskich zesłańców, wychowany w Wilnie (wówczas etnicznie polskim), uczestnik wojny polsko-radzieckiej 1920 jako prosty żołnierz i kampanii wrześniowej 1939 jako młodszy oficer. Najbardziej znany ze swego “ochotniczego” wyjazdu do niemieckiego obozu Auschwitz, gdzie świadomie dał się złapać i wywieźć w 1940, po czym organizował ruch oporu aż do ucieczki z grupą więźniów w 1943. Po udanej ucieczce wziął udział w powstaniu warszawskim 1944, w roku następnym […]

Wirtel: O żołnierzach wyklętych (1944-1953) słów kilka

Temat antykomunistycznej partyzantki pojawił się szerzej w polskiej debacie publicznej aż po 2000 (nie po 1990, a po 2000 właśnie), podobnie zresztą jak inne „niepoprawne politycznie” tematy, np. rzeź wołyńska.  Narosło wokół niego wiele mitów, sporów i nieporozumień.  Już samo wyjście tej sprawy na światło dzienne jest dobrym znakiem, jako że przynajmniej nie idzie jej „zamilczeć”.  Przy okazji ich dnia (wybranego mocno umownie) przypomnijmy kilka podstawowych faktów o tym ruchu (i oddzielmy fakty od legendy). Kim byli ? Ogólnie rzecz biorąc, partyzantka po wojnie światowej […]

Wirtel: Powstanie krakowskie 1846, czyli teatr groteski

W historii każdego narodu trafiają się momenty zaszczytne i te haniebne.  Nie brak też zdarzeń zabawnych i komicznych. Historia Polski nie jest tu wyjątkiem, bo też mamy kilka epizodów, które idealnie by pasowały do Cyrku Monty Pythona.  Na ten przykład powstanie krakowskie 1846, chyba najbardziej komediowe starcie w całych naszych dziejach.                                                      Dlaczego akurat Kraków Nie żeby mieszkańcy Grodu Kraka wyróżniali się brakiem rozumu czy talentem kabaretowym – co to, to nie.  Po prostu Kraków był ostatnim skrawkiem Polski, gdzie jeszcze w połowie XIX wieku […]

Wirtel: Powstanie listopadowe, czyli polski gol samobójczy

Mamy w polskiej mentalności kult kolejnych powstań – niedobry spadek po wieku XIX, a konkretnie po epoce romantyzmu. Dość powszechne jest myślenie, że wszystkie zrywy były ważne i potrzebne, bez względu na ich rezultat. Coś jak w sporcie amatorskim – mniejsza o wynik, liczy się sam udział. W opinii przeciętnego Polaka powstania udowadniały złemu zaborcy, że dzielni Polacy nigdy przenigdy nie pogodzą się z niewolą, że nigdy się nie poddamy, że do ostatniej kropli krwi itp. Brakuje u nas natomiast myślenia w stylu Realpolitik (której […]