Modzelewski: Polski motyw w polityce niemieckiej ostatniego stulecia

Od ponad stu lat niemiecka polityka wobec Polski budowana jest na dwóch następujących założeniach: etnicznie ziemie naszego kraju (czyli była Kongresówka) mają być trwałym rezerwuarem taniej siły roboczej dla obiektywnie nieopłacalnego w warunkach rynkowych przemysłu niemieckiego (pierwszy podstawowy cel strategiczny), konieczności likwidacji każdej, nawet tylko potencjalnej konkurencji na polskim rynku ze strony miejscowego przemysłu, gdyż zbyt płytki rynek wewnętrzny państwa niemieckiego nie daje możliwości zbytu dla jego produktów; ziemie Kongresówki mają być, podobnie jak pozostałe państwa niemieckiej Mitteleuropy, niezagrożonym wewnętrzną konkurencją rynkiem dla niemieckich towarów […]

Modzelewski: „Partia pruska”

Użyte w tytule określenie („partia pruska”) pochodzi z końca XVIII wieku, gdy na scenie politycznej dochodzi do wielkich (i jak się później okazało tragicznych dla Kraju) wpływów grupa polityków wykreowanych i wspieranych przez pruski Berlin. Apogeum ich wpływów był czas Sejmu Czteroletniego i – a jakże – uchwalenie Konstytucji Trzeciego Maja. We współczesnej historiografii pomija się skrzętnie fakt, że owo „stronnictwo reform” było przez współczesnych nazywane właśnie „partią pruską”, bo jego związki z Berlinem były powszechnie znane i nieukrywane przez pruskich posłów w Warszawie. „Partią […]

Modzelewski: Mit federacji państw środkowo-wschodniej Europy rządzonej przez „małą Polskę”

Równo sto lat temu ostatecznie załamała się koncepcja powołania federacji na części terytoriów, które w XVIII wieku należały do państwa polsko-litewskiego. Historia tej choroby ma już bardzo bogatą literaturę – nie tylko naukową, lecz przede wszystkim polityczną i propagandową – więc nie będę jej streszczać: zainteresowani mogą przeczytać na ten temat dużo. W skrócie tylko przypomnę, że bezspornym rysem (zasadniczym) tej koncepcji było utworzenie związku dwóch, trzech a nawet czterech państw: wariant mały – Polska i Litwa, wariant szerszy – Polska, Litwa i Białoruś, wariant […]

Rozmowy małżeńskie Wielomskich 48: O Mitteleuropie

Magdalena Ziętek-Wielomska: Dzień przed Świętami dostaliśmy do ręki najnowszy numer naszego półrocznika „Pro Fide Rege et Lege”, którego tematem przewodnim jest hasło: Polska a niemiecka Mitteleuropa. Bez wątpienia dotknęliśmy tematyki, którą obecnie prawie nikt się nie zajmuje. Przekonaliśmy się o tym w momencie, kiedy szukaliśmy osoby, z którą – zgodnie z tradycją ostatnich numerów pisma – chcieliśmy przeprowadzić wywiad dotyczący tematu przewodniego. Okazało się, że pokolenie polskich historyków, którzy krytycznie badali kwestię niemieckiego ekspansjonizmu, po prostu wymarło i nie pozostawiło po sobie praktycznie żadnych uczniów. […]

Rozmowy małżeńskie Wielomskich 48: O Mitteleuropie

Magdalena Ziętek-Wielomska: Dzień przed Świętami dostaliśmy do ręki najnowszy numer naszego półrocznika „Pro Fide Rege et Lege”, którego tematem przewodnim jest hasło: Polska a niemiecka Mitteleuropa. Bez wątpienia dotknęliśmy tematyki, którą obecnie prawie nikt się nie zajmuje. Przekonaliśmy się o tym w momencie, kiedy szukaliśmy osoby, z którą – zgodnie z tradycją ostatnich numerów pisma – chcieliśmy przeprowadzić wywiad dotyczący tematu przewodniego. Okazało się, że pokolenie polskich historyków, którzy krytycznie badali kwestię niemieckiego ekspansjonizmu, po prostu wymarło i nie pozostawiło po sobie praktycznie żadnych uczniów. […]

Nowy numer “Pro Fide Rege et Lege”, 82/2019

Szanowni Państwo! Informujemy, że ukazał się nowy numer naszego półrocznika naukowego “Pro Fide Rege et Lege” (nr 82/2019), dotyczący Polski w niemieckiej Mitteleuropie. Czasopismo w najniższej cenie (20 PLN zamiast 31 PLN) można kupić w naszym sklepie. Spis treści Wstęp ………………………………………………………………………………………………………………….. 7 „Stosunek Niemców do Polaków podczas I WŚ był stosunkiem władzy kolonialnej do ludu kolonizowanego”. Wywiad z dr hab. Jochenem Bӧhlerem …………………………………………. 11 Marek Kornat Linia Knesebecka ……………………………………………………………………………………………….. 16 Adam Wielomski Niemieckie plany podboju Europy w czasie I wojny światowej. Uwagi na marginesie Fischer-Kontroverse […]

Rękas: Trójmorze – realny project geopolityczny czy tylko amerykańska wersja Mitteleuropy

W polskim dyskursie naukowym i geopolitycznym koncepcja wyodrębnienia państw dość ogólnie opisywanego obszaru położonego między morzami: Adriatyckim, Bałtyckim i Czarnym – ma 100-letnią tradycję, opartą przy tym o co najmniej dwa fałsze i jedno niedopowiedzenie. Kto wymyślił Międzymorze? Po pierwsze – zwłaszcza politycy polscy lubią bowiem do projektu zrodzonego na fali rozpadu Imperium Rosyjskiego i pojawienia się na jego obszarach nowych nacjonalizmów – dopisywać całe stulecia rzekomo naturalnych procesów integracyjnych zachodzących od Skandynawii po Bałkany, oczywiście ze szczególnym uwzględnieniem dążeń niektórych polskich władców (szczególnie z […]

Wielomski: Studnicki-Tusk-Mitteleuropa

Władysław Studnicki to autor, którego w ostatnim czasie namiętnie czytam. Nie, nie dlatego, że jestem zafascynowany jego koncepcjami. Studiuję Studnickiego i czytam jego rozmaite prace, ponieważ – pośród historycznych polskich pisarzy politycznych– trudno byłoby mi znaleźć takiego, z którym bardziej się nie zgadzam. Nie mówię o polu ideologicznym (tutaj kilku z lewicy by się znalazło), ale na polu geopolitycznym. Władysław Studnicki był patologicznym germanofilem, któremu idea sojuszu niemiecko-polskiego w przededniu i w trakcie II Wojny Światowej przesłoniła realne spojrzenie na rzeczywistość ówczesnych stosunków międzynarodowych. Niemcy […]

Call for papers: zbieramy teksty do numeru na temat „Odzyskanie niepodległości w 1918 roku w kontekście niemieckiego projektu Mitteleuropy”

Drodzy Czytelnicy, Zbieramy teksty do kolejnego numeru katechonicznego czasopisma „Pro Fide Rege et Lege”, związanego z odzyskaniem przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Chcielibyśmy jednakże podejść do problemu nie z punktu widzenia polskiej historiografii, jak to się zwykle czyni, lecz niemieckiej. W związku z tym zbieramy teksty dotyczące następujących problemów: 1/ Niemieckie plany imperialne, a szcz. wobec Europy wschodniej z l. 1914-18. 2/ Niemieckie plany i działania wobec sprawy polskiej w l. 1914-18. 3/ Okupacja Kongresówki i ziem zachodnich Rosji. 4/ Niemieckie państwa marionetkowe po […]