Sanicki: Stara lewica kontra nowa lewica. Stanisław Brzozowski a lewica kawiorowa

         Stanisław Brzozowski był jednym z najbardziej oryginalnych myślicieli początku XX w. Urodził się w 1878 roku w Maziarni koło Chełma. Wychowywał się w szlacheckiej, polskiej, katolickiej rodzinie. Odszedł od kultury wyniesionej z domu na rzecz ateistycznego monizmu, uformowanego w duchu pozytywistyczno-darwinowskim. Po ukończeniu gimnazjum w Niemirowie na Podolu rozpoczął studia przyrodnicze w Warszawie. Relegowany z uczelni za wystąpienia antyrosyjskie, a następnie więziony przez carat za działalność edukacyjną w Towarzystwie Oświaty Ludowej, poświęcił się szerokiej działalności publicystycznej i pisarskiej, a także filozoficznej, pośrednio również […]

Sanicki: Leopold Caro. Konserwatysta

            Leopold Caro był filozofem, ekonomistą, socjologiem, publicystą, działaczem społecznym. Urodził się we Lwowie w 1864 r. Zaliczyć go można do grona szeroko pojętej inteligencji lwowskiej z uwagi na fakt, że w okresie końca XIX do właściwie wybuchu drugiej wojny światowej Lwów był znakomity miejscem rozwoju intelektualno-kulturalnym. Leopold Caro studiował ekonomię w Lipsku oraz prawo i filozofię we Lwowie. W 1887 roku uzyskał stopień doktora prawa. Wykładał ekonomię polityczną na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, ekonomię społeczną i nauki przyrodnicze na Politechnice Lwowskiej. Od […]

Sanicki: Kiedy powstanie „Czarna księga liberalizmu”?

            Analizując sytuację na świecie można dojść do wniosku, że mamy do czynienia ze zjawiskiem tąpnięcia. Chodzi o to, że świat, jaki znaliśmy podzielił się na dwa jak gdyby obozy: kosmopolityczny globalizm i zwolennicy państw narodowych. Ten pierwszy obóz jest pewnego rodzaju komunizmem, grupuje on zwolenników przemian społecznych, kulturowych, ekonomicznych mających na celu ujednolicenie wyżej wymienionych porządków. Na tym właściwie analogie się kończą. O ile tamten totalitaryzm miał charakter dyktatury militarno-agresywnej, tak teraz raczej istotę stanowi opanowanie za pomocą głównie mediów świadomości: Wszyscy mamy […]

Sanicki: Tomizm przeciwko ideologii

 Ideologia stała się nieodłącznym elementem świata. Można rzec, że od czasu Rewolucji Francuskiej z 1789 i przez cały wiek dwudziesty obrazy świata, społeczeństwa, człowieka, życia gospodarczego, a nawet kultury znajdują się w grubych ramach ideologii. W takim razie ideologią nazwiemy całokształt poglądów, zasad wartościowania i działania, które tłumaczą świat oraz wyznaczają, hasła, program i metody działania określonej grupy społecznej w celu realizacji jej interesów. Mówiąc inaczej, ideologia jest doktryną będącą podstawą postępowania lub narzędziem działania jakieś grupy społecznej. Dlaczego w takim razie boimy się my, […]

Sanicki: Zagrożenie kantyzmu

          System filozoficzny Immanuela Kanta jest obok systemu Hegla jednym z ostatnich oraz rozbudowanych systemów filozoficznych nie tylko filozofii nowożytnej ale także filozofii w ogóle. Jeżeli mówimy o filozofii systemowej trzeba mieć na uwadze szerokie spektrum zainteresowania określonego filozofa. System kantowski przeszedł dwie fazy rozwoju. Po pierwsze była to filozofia przedkrytyczna Kanta. Zadał on sobie wówczas pytanie, jakie możliwe są nauki czy bardziej w języku kantowski matematyczne przyrodoznawstwo. W centrum zainteresowania filozofa znajdowała się filozofia przyrody oraz owocem pracy jego był m.in. słynna koncepcja […]

Sanicki: Bolesław Limanowski. Człowiek lewicy, jakiego potrzebujemy

Wyrazy lewica oraz lewicowy mają obecnie charakter mocno negatywny. Wynika to z faktu, że ideologie socjalistyczna oraz komunistyczna w XX wieku przyczyniły się do nadania terminowi lewica pejoratywnego znaczenia. Nie trzeba szczególnie przypominać i wchodzić w szczegóły, jakie były skutki wprowadzenia czerwonego reżimu najpierw w Rosji, Chinach i Kambodży. Jednak przypomnieć warto o tzw. lewicy niewywrotowej, która w swoich hasłach miała program przebudowy stosunków społecznych oraz działalność propaństwową. W tym kontekście chciałbym skupić uwagę na postaci Bolesława Limanowskiego- nestorze polskiego socjalizmu. Był on działaczem politycznym, […]

Sanicki: Krytyka socjalizmu według arcybiskupa Józefa Bilczewskiego

Spotykamy się wielokrotnie ze słowami socjalizm oraz socjalistyczny ale czy wiemy dokładnie, co te słowa znaczą? Definicja socjalizmu jest w takim razie następująca. Socjalizm to ustrój społeczny, który powstaje po obaleniu ustroju kapitalistycznego. Socjalizm oparty jest na zasadach społecznej własności produkcji. W socjalizmie nie istnieją klasy antagonistyczne. Znosi się wyzysk człowieka przez człowieka, nierówność społeczną i narodową, różnice między pracą fizyczną a umysłową oraz społeczne przeciwieństwo między miastem a wsią. Termin ten pojawił się w obiegu publicznym za sprawą Edwarda Cowpera w 1822 roku. Innymi […]

Sanicki: Katastrofizm Mariana Zdziechowskiego

          Na pewno część społeczeństwa polskiego oraz światowego uświadomiła sobie, że stary świat odszedł do historii. Myślę, że wśród ludzi uświadomionych znajdą się również tacy, którzy upatrują, że kryzys cywilizacyjny jest sprawą permanentną i ma swoje korzenie w historii nie całkiem odległej. Wieszczami, którzy szeroko opisywali kres historii i początek nowego świata byli następujący myśliciele: Ortega y Gasset w Buncie Mas diagnozował problem człowieka masowego oraz cech jakimi miał się odznaczać oraz sytuację społeczeństwa europejskiego przełomu XIX i XX wieku. Oswald Spengler wieścił zmierzch […]

Sanicki: Franz von Baader. Głos sprzeciwu wobec Oświecenia

             Co nam dało Oświecenie. Z definicji filozofii Oświecenia wynika, że był to ruch, który propagował idee postępu ludzkości i radykalnie sprzeciwiał się tradycji i religii czy szerzej pojętemu porządkowi bosko-naturalnemu. Każda filozofia potrzebuje ojców duchowych. Nie inaczej ma się sytuacja w przedstawianym właśnie przypadku. Wśród ojców duchowych Oświecenia trzeba wymienić chociażby encyklopedystów, filozofa La Mettrie, Holbacha, Woltera, De Condillaca czy przede wszystkim Jana Jakuba Rousseau. Najważniejszym ich przeświadczeniem było zwalczanie zastanego porządku, a w gruncie rzeczy religii katolickiej. La Mettrie w swoim […]

Sanicki: W obronie tradycjonalizmu katolickiego

  We współczesnym świecie coraz rzadziej można spotkać przychylne słowa skierowane w stronę określeń tradycyjny i konserwatywny. Jawią się one jako pejoratywne i nie przystające do obecnej sytuacji. Mass media aplikują nam różne formy liberalizmu, które są wrogo nastawione do porządku tradycyjnego i konserwatywnego. Przypomnijmy, że konserwatysta swój światopogląd wyprowadza z trzech źródeł: Boga, religii oraz tradycji. Natomiast dla liberałów punktem odniesienia jest człowiek, co nieuchronnie musi się wiązać z postawą relatywistyczną. Kościół katolicki również został skażony liberalizmem. Co więcej głosy kapłanów tłumią wartości tradycyjne […]